سورنا

2 75

سورنا(سردارسپهبدرستم سورن پهلو)،فرزند آرش وماسیس ،سپهبدایران در دوران اشکانیان ،باوجوداینکه عمر کوتاهی داشت ازشهرت و اعتبار خاصی درمیان مردم باستان برخوردار بود و او اصالت ایرانی داشت . سورنا متولد ۸۲ قبل ازمیلاد (وفات ۵۳قبل ازمیلاد، ۲۹ سال)

براساس گفته ی پلوتارک «سورنا در شجاعت و دلیری و توانایی وقدرت پیشروترین ایرانی درزمان خود بود.»
پلوتارک همچنین از سورنا به عنوان خوش قد و بالاترین وخوش چهره ترین مرد در دوران خود یاد کرده است. همچنین یک عده از اساتید دانشگاه سورنا راهمان رستم که در شاهنامه آمده میدانند.

سورناسردارمعاصراشک سیزدهم،ارددوم (قرن اول قمری)
اواز نظرشهرت،ثروت ونژاد بعد از شاه رتبه اول راداشت وبه دلیل نجابت خانوادگی در روز تاجگذاری شاه میتوانست کمربندشاهی رابه کمرش ببندد.
سورنا ارد رابه تخت پادشاهی نشانید و شهر سلوکیه را فتح وتصرف کردواولین شخصی بود که از دیوار شهر مذکور بالا رفت و با دست خود افرادی راکه مقاومت میکردندبه زیرافکند.

او درآن زمان بیش از ۳۰ سال نداشت، با وجود سن کمش به محتاط بودن و خردمندی معروف بود و بخاطر این صفات کراسوس سردار رومی را شکست داد، چه نخست جسارت و غرور کراسوس وناامیدی که بر اثر بدبختی ها سورنا را دست داده بود، به آسانی اورا دردام هایی انداخت که سورنا برایش پهن کرده بود. با این وجو دارد به جای اینکه سورنا را به دلیل این پیروزی پاداش دهد، بر او رشک برد و نابودش کرد.

سورنایکی از سرداران بزرگ و نامی تاریخ دردوران اشکانیان است که سپاه ایرانیان را در اولین جنگ با رومیان فرماندهی و اداره کردو رومی ها را که تا آن دوران در همه جا پیروز بودند،برای نخستین بار با شکست سخت و تاریخی روبرو ساخت.

وی از خاندان سورن یکی ازهفت خاندان مشهور ایرانی(در زمان ساسانیان واشکانیان)بود. سورن در زبان فارسی پهلوی به معنی نیرومند و قدرتمند میباشد. از دیگر افراد نامدار و مشهور این خاندان ویندهفرن(ویگفر) است که درسده اول میلادی استاندار سیستان بود؛ قلمرو وی از هند و پنجاب تا سیستان امتداد داشت.

ژول سزار، پومپه و کراسوس سه نفر از سرداران وفرمانروایان بزرگ روم(معروف به تریوم ویرات اول)بودندکه سرزمین های وسیعی را که به تصرف دولت روم درآمده بود،به طور مشترک وبا هم اداره میکردند. آنها در سوم اکتبر سال۵۶ پیش از میلاد در نشست لوکا تصمیم حمله به ایران را گرفتند. کراسوس فرمانروای قسمت شرقی کشور روم آن دوران؛ یعنی شام بود و برای توسعه دولت روم در آسیا، نیت حمله به ایران و هند را داشت.

جنگ سورنا با جمهوری روم
کراسوس باسپاهی متشکل از۴۲ هزارنفر از لژیونرهای ورزیده رومی که خودفرماندهی آنان رابرعهده داشت به سوی ایران رهسپار شدند و ارد(اشک۱۳) فرمانروای اشکانی، سورنا سردار نامدار ایرانی را مامور جنگ با کراسوس و دفع حمله رومی ها کرد.
جنگ بین دو کشور درسال ۵۳ قبل از میلاد در جلگه های میانرودان و در نزدیکی شهر حران یا کاره (ترکیه کنونی)اتفاق افتاد.
درجنگ حران، سورنا با یک نقشه ماهرانه وبه کمک سواره نظام های پارتی که تیراندازان ماهری بودند،موفق شد یک سوم سپاه روم رابه زوال بکشاند و اسیر کند. کراسوس و پسرش فابیوس دراین نبرد کشته شدند و گایوس کاسیوس لونگینوس باتعداد اندکی از رومی هاموفق به فرار شدند.

روش نوین جنگی سورنا، روش جنگ وگریز بود.این سردار ایرانی رابه وجود آورنده جنگ  پارتیزانی (جنگ به شیوه پارتیان)دردنیا میدانند.
ارتش اوشامل ،تیراندازان، زره پوشان اسب سوار، نیزه داران، شمشیر زنان وپیاده نظام همراه باشترهایی با بار مهمات بود.

افسران رومی درمورد شکستشان ازایران به سنای روم این چنین گزارش دادند؛سورنافرمانده ارتش ایران دراین حمله از تاکتیک وسلاحهای جدید استفاده کرد. هر سرباز سوار ایرانی به همراه خود مشک کوچکی از آب راحمل میکرد وهمچون ما تشنه نمیشد. به پیادگان با مشکهایی که برشترها بار بود آب ومهمات می رساندند.

سربازان ایرانی نوبتی ازمیدان جنگ خارج میشدند وبه استراحت می پرداختند. سواران ایرانی استعداد تیراندازی ازپشت سر را داشتند. ایرانیان کمانهایی اختراع کرده بودندکه با آنها میتوانستندپای پیادگان ماراکه با سپرهای عظیم در برابر آنها برای محافظت ازخوددیوار دفاعی درست کرده بودند به زنین بدوزند.شمشیرهای آنان شکننده نبود. هر سر باز تنها ازیک سلاح استفاده میکرد و همچون ما خود را سنگین نمیکرد، ایرانی هابه راحتی تسلیم نمی شدند و تا آخرین نفس مبارزه میکردند، این گونه بودکه ما شکست خوردیم، هفت لژیون رابه طور کامل از دست دادیم وبه چهار لژیون دیگر خسارت سنگین وارد شد.

تاثیرات جنگ حران
نبرد حران که اولین نبرد بین ایران و روم بود، دارای اهمیت بسیاری درتاریخ است زیرا رومی ها پس ازموفقیت و پیروزی های پیاپی برای نخستین بار در نبردی درحوالی حران، میان فریقین شکست بزرگی خوردند و سرخورده شدند.این نبردبرای روم به قیمت جان بیست هزار نفر کشته وده هزار اسیر تمام شد و خاتمه یافت. همچنین روم به این باور رسید که باحریف دلیری سر و کار دارد که نباید آن را کوچک بشمارد.

پس ازپیروز شدن سورنا بر کراسوس وشکست روم از ایران، دولت مرکزی روم دچار اختلافات بسیار شدیدی شد.پس از این نبرد نزدیک به یک قرن،رود فرات مرز شناخته شده بین دو کشور قرار گرفت وارمنستان،سوریه،عراق وترکیه تبدیل به استانهایی از ایران گردیدند، رومی ها برای پیشگیری ازشکستهای آتی وبه پیروی ازایرانیان ناچار شدندبه وجودسواره نظام در سپاه خود توجه بیشتری کنند.

مرگ (یا ترور؟) سورنا
سورنا و همسرش ویشکادوبارجان فرهاد چهارم، فرمانروای ایران را از ترور به دست رومیان نجات دادند، که باردوم به قیمت جان آنها تموم شد وسرانجام به دست مزدوران رومی به قتل رسیدند. کشته شدن سورنا به وسیله ارد دوم نظریه دیگری میباشد که توسط گیریشمن تاریخ نویس فرانسوی ارائه شده است.

0 0 رای ها
رأی دهی به این نوشته
اشتراک در
اطلاع از
guest
2 نظرات
قدیمی ترین
تازه‌ترین بیشترین واکنش نشان داده شده(آرا)
بازخورد (Feedback) های اینلاین
View all comments
114
0
اندیشه خود را به یادگار بگذارید!x