ایده ایرانشهری چیست؟ از کجا آمده است؟

2 157,494

واژه ایرانشهر به چه معنیست؟
حتما تا به امروز چندین بار واژه ایرانشهر را شنیده اید ایرانشهر، برآمده از واژهٔ پارسیگِ (آریاییان) است، و نامِ شاهنشاهیِ ایران در روزگارِ ساسانیان بود که حتی تا مدتی پس از فروپاشی امپراتوری ساسانی و سقوط ایران به دست اعراب مسلمان، نامِ سرزمین ایران بود.
در واقع، در روزگارِ شاهنشاهی ساسانی، این واژه به چم (معنیِ) فراقومیِ سرزمینِ ایرانیان را به خود گرفته‌است. بر روی بسیاری از سکه های شاهنشاهان ساسانی واژه ایرانشهر به چشم میخورد. ایرانشهر در دوران ساسانیان به واحدی جغرافیایی-مفهومی و فرهنگی تبدیل می‌شود؛ بر اساس نوشته ها و کتیبه‌هایی که از آن دوران باقی‌ مانده، در این سرزمین، با مرزهای مشخص، مردمان گوناگون از دین های گوناگون، فراتر از باورهای دینی و نژادی، خود را شهروند «ایرانشهر» دانسته‌اند.

از این روی، به باور برخی پژوهشگران، مفهومِ واژه ایرانشهر به صورت تاریخی، بودن مردمانِ گوناگون را در خود جای داده است. همچنین این مفهوم را همان مفهوم «ایرانیت» یا میتوان به این صورت گفت که: مجموعه‌ای از ارزش‌های فرهنگی، همچون نوروز می‌ دانند که در یک فرهنگ کهن تاریخی و مذهبی توانسته‌ در گذر سال های دراز، توسط مردمانِ گوناگون این واحد جغرافیایی، تداوم پیدا کند.

از چه زمانی ایران را ایرانشهر نامیدند؟
باید دانست که این باور و این دید ایرانشهری یا منش ایرانشهری یا ایرانی از دوره ساسانی سرچشمه گرفته‌ است. ساسانیان این سلسله ایراندوست و میتوان گفت که سلسله ای است که بیشتر نشانه های ایرانیت را در خود داشت، نخستین سلسله‌ای در تاریخ ایران بود که ایده ایرانشهر را به عنوان یک ایده سیاسی و هویت فرهنگی ایرانیان برپا می‌ سازند.

ساسانیان به نیکی دریافتند که اگر این تاریخ با فرهنگی با تکیه بر آداب، عادت ها، رسوم و… همراه شود، به هیچ وجه ممکن دچار فراموشی نخواهد شد. در طول چهار صد و اندی سال عمر سلسله ساسانیان این فرهنگ ایرانشهری چنان ریشه ای در ایران میدواند که پس از سقوط ساسانیان و مدنیت ایران به دست اعراب، فرهنگ ایرانی تداوم می‌یابد، تا جایی که این فرهنگ را بسیاری از ایرانی‌ها حفظ کرده و پرورش می‌دهند.

3 2 رای ها
رأی دهی به این نوشته
اشتراک در
اطلاع از
guest
2 نظرات
قدیمی ترین
تازه‌ترین بیشترین واکنش نشان داده شده(آرا)
بازخورد (Feedback) های اینلاین
View all comments
6
0
اندیشه خود را به یادگار بگذارید!x